Η πραγματικότητα σχετικά με τις γάτες και την εγκυμοσύνη

  •  
  •  
  •  
  •  

Έχει επικρατήσει η θεωρία ότι αν μία έγκυος γυναίκα έχει γάτα, τότε πρέπει να αποχωριστεί το αγαπημένο της κατοικίδιο. Η θεωρία αυτή στηρίζεται στο φόβο της μετάδοσης ενός πρωτόζωου που ονομάζεται Toxoplasma (τοξόπλασμα) και της πρόκλησης τοξοπλάσμωσης στην έγκυο γυναίκα.
Ας δούμε ποια είναι η επιστημονική αλήθεια γύρω από τους κινδύνους που ενέχει η συνύπαρξη με μία γάτα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Η τοξοπλάσμωση είναι ένα νόσημα το οποίο προκαλείται από το πρωτόζωο Toxoplasma gondii. Η γάτα αποτελεί τον τελικό ξενιστή του τοξοπλάσματος, που σημαίνει ότι ο βιολογικός κύκλος του ολοκληρώνεται μόνο στη γάτα, η οποία τελικά το αποβάλλει στο περιβάλλον.

Η μετάδοση του τοξοπλάσματος γίνεται μέσω τριών οδών:

•    Η πρώτη αφορά στην κατανάλωση ιστικών κύστεων:
Η γάτα μολύνεται με την κατανάλωση ωμού ή μη καλά ψημένου κρέατος ή άλλων ιστών ζώων, που περιέχουν την αδρανή μορφή του τοξοπλάσματος. Ουσιαστικά μία γάτα που έχει πρόσβαση σε ωμό κρέας, είτε μέσω του ιδιοκτήτη είτε κυνηγώντας (τρωκτικά, πτηνά) είτε μέσω των κάδων απορριμμάτων, έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να μολυνθεί από το τοξόπλασμα.
Επίσης, το πρωτόζωο μπορεί να μεταδοθεί στη γάτα μέσω κατανάλωσης μη παστεριωμένου γάλακτος (ειδικά κατσικίσιου) ή από τη μητέρα στα γατάκια με το θηλασμό.
Με τον ίδιο τρόπο μολύνονται ο άνθρωπος και ο σκύλος, δηλαδή μέσω της κατανάλωσης ωμού ή μη καλά ψημένου κρέατος. Στον άνθρωπο η μετάδοση μπορεί να γίνει και μέσω κατανάλωσης μη παστεριωμένου γάλακτος. Δεν είναι εξάλλου τυχαίος ο μεγάλος αριθμός περιστατικών λοίμωξης που παρατηρούνται στη Γαλλία, όπου είναι δημοφιλής η κατανάλωση μη καλά ψημένου κρέατος.

•    Η δεύτερη οδός αφορά στην κατανάλωση ωοκύστεων που αποβάλλονται με τα κόπρανα των μολυσμένων ζώων στο περιβάλλον:
Αυτή είναι η κυριότερη οδός μόλυνσης του ανθρώπου, δηλαδή μέσω ωοκύστεων που βρίσκονται στα μη καλά πλυμένα λαχανικά, τα χόρτα, το νερό ή το έδαφος.

•    Η τρίτη οδός αφορά στη μετάδοση μέσω του πλακούντα:
Στις γυναίκες που έχουν μολυνθεί κατά την κυοφορία, ενδέχεται να μολυνθεί το έμβρυο και να προκληθούν σοβαρές διαταραχές, μέχρι και θάνατος του εμβρύου, ενώ αν η μόλυνση γίνει σε χρονικό διάστημα κάποιων μηνών πριν τη σύλληψη, σπάνια προσβάλλεται το έμβρυο. Η πιθανότητα μετάδοσης του παρασίτου στο έμβρυο είναι μεγαλύτερη όσο πιο προχωρημένη είναι η κύηση.

Πριν βιαστεί κάποιος να πανικοβληθεί και να απομακρύνει τη γάτα από το σπίτι του, ας δούμε κάποια σημαντικά δεδομένα σχετικά με τη μετάδοση του τοξοπλάσματος από τη γάτα στον άνθρωπο:
Καταρχάς, η απέκκριση των ωοκύστεων από τη μολυσμένη γάτα στο περιβάλλον γίνεται κατά κανόνα μόνο μία φορά σε όλη τη ζωή της και μόνο για διάρκεια 1-2 εβδομάδων. Η επαναμόλυνση μιας αδέσποτης ή ημιαδέσποτης γάτας προκαλεί πολύ περιορισμένη ή μηδενική αποβολή ωοκύστεων στο περιβάλλον.
Επιπλέον, ακόμη και αν μολυνθεί η γάτα σας και τύχει να βρίσκεται στην περίοδο της απέκκρισης των ωοκύστεων του τοξοπλάσματος μέσω των κοπράνων της, οι ωοκύστεις αυτές χρειάζονται 1-5 ημέρες για να ωριμάσουν και να καταστούν ικανές να μολύνουν τον άνθρωπο. Επομένως, η απλή επαφή με τη γάτα σπάνια οδηγεί σε μόλυνση του ανθρώπου, ενώ για να μολυνθείτε από τα κόπρανα της θα πρέπει αυτά να μείνουν 1-5 ημέρες στην αμμοδόχο. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να αφήσετε την άμμο της γάτας σας βρώμικη για τόσες ημέρες (κάτι που για λόγους υγιεινής δε συμβαίνει ή δε θα έπρεπε να συμβαίνει) και να μην πλύνετε τα χέρια σας αφού καθαρίσετε την άμμο.
Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν, ότι δεν είναι τόσο εύκολο να μολυνθούμε από το τοξόπλασμα μέσω της γάτας μας, γι’αυτό και είναι λυπηρό να δαιμονοποιούμε τα ζώα αυτά. Μάλιστα, είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των ανθρώπων που έχουν προσβληθεί από το τοξόπλασμα μολύνθηκε μέσω της κατανάλωσης μη καλά ψημένου κρέατος και μη καλά πλυμένων λαχανικών ή μέσω της επαφής με το χώμα. Σε σχετική έρευνα που έγινε σε έγκυες γυναίκες σε έξι μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, το ποσοστό των εγκύων που είχε μολυνθεί μέσω της κατανάλωσης μη καλά ψημένου ή ωμού κρέατος ήταν μεταξύ 30 και 63%, 6-17% μέσω της επαφής με το χώμα, ενώ η επαφή με γάτες ή τα κόπρανα τους δε φάνηκε να αποτελεί παράγοντα κινδύνου στη συγκεκριμένη μελέτη.

 Η πρόληψη λοιπόν της μετάδοσης του τοξοπλάσματος στον άνθρωπο βασίζεται στις ακόλουθες οδηγίες:

1.    Να πλένετε πολύ καλά όλα τα φρούτα και τα λαχανικά.
2.   Να μην καταναλώνετε ωμό ή μη καλά ψημένο κρέας (το κρέας θα πρέπει να μαγειρεύεται σε θερμοκρασία πάνω από 60 βαθμούς) και μη παστεριωμένο γάλα.
3.    Να πίνετε νερό από ελεγμένο δίκτυο.
4.    Να γίνεται καθημερινό καθάρισμα της άμμου και της αμμοδόχου και να πλένετε την αμμοδόχο με βραστό ή καυτό νερό.
5.    Να χρησιμοποιείτε γάντια όταν κάνετε εργασίες στον κήπο ή όταν αλλάζετε την άμμο και φυσικά να τηρείτε τους κανόνες υγιεινής (καλό πλύσιμο των χεριών).

  

Συμπερασματικά, η άμεση επαφή με τη γάτα (χάιδεμα, γλείψιμο, δάγκωμα) δεν αποτελεί κίνδυνο για τον ιδιοκτήτη. Για να μολυνθεί ο ιδιοκτήτης της γάτας θα πρέπει:
1.    Να μολυνθεί για πρώτη φορά στη ζωή της η γάτα (αν επαναμολυνθεί η γάτα η αποβολή ωοκύστεων είναι πολύ περιορισμένη ή μηδενική).
2.    Να συμπέσει η περίοδος που απεκκρίνει το τοξόπλασμα στο περιβάλλον (1-2 εβδομάδες σε όλη τη ζωή της).
3.    Αν απεκκρίνει τις ωοκύστεις θα πρέπει αυτές να μείνουν στο περιβάλλον 1- 5 ημέρες για να μολύνουν τον ιδιοκτήτη.
4.   Ακόμη και αν δεν τηρηθούν οι κανόνες υγιεινής και ο ιδιοκτήτης δεν καθαρίσει την άμμο του ζώου, για να μολυνθεί θα πρέπει να καταπιεί τις ώριμες ωοκύστεις, που σημαίνει ότι δε θα πλύνει καλά τα χέρια του μετά το καθάρισμα της άμμου.

Συμπεραίνουμε λοιπόν, ότι αν τηρούνται κάποιοι βασικοί κανόνες δεν υπάρχει λόγος να απομακρύνουμε τη γάτα μας από το σπίτι σε περίπτωση εγκυμοσύνης και να υποβάλουμε την έγκυο στο στρες του αποχωρισμού της από το αγαπημένο της κατοικίδιο.

Σχετική βιβλιογραφία:

1.    Sherding RG (2006). Toxoplasmosis and other systemic protozoal infections. In: Saunders Manual of Small Animal Practice, 3rd ed, Saunders, St. Louis, pp. 219-225.
2.    Lappin MR (2003). Polysystemic Protozoal Infections. In: Nelson RW and Couto CG (eds), Small Animal Internal Medicine, 3rd ed, Mosby, St.Louis, pp. 1296-1299.
3.    Cook AJ, Gilbert RE, et all. (2000). Sources of toxoplasma infection in pregnant women: European multicentre case-control study. British Medical Journal 321: 142–147.
4.    Jones JL, Kruzon-Moran D, et all. (2001). Toxoplasma gondii Infection in the United States: Seroprevalence and Risk Factors. American Journal of Epidemiology 154: 357-365.
5.    Hong SH, Jeong YI, et all. (2013). Prevalence of Toxoplasma gondii Infection in Household Cats in Korea and Risk Factos. Korean Journal of Parasitology 51: 357-361.
6.    Jones JL, Parise ME and Fiore AE (2014). Neglected Parasitic Infections in the United States: Toxoplasmosis. American Journal of Tropical Medicine and Hygiene 90: 794-799.
7.    Esch KJ, Petersen CA (2013). Transmission and Epidemiology of Zoonotic Protozoal Diseases of Companion Animals. Clinical Microbiology Reviews 26: 58-62.
8.    Gilbert RE, Peckham CS (2002). Congenital toxoplasmosis in the United Kingdom: to screen or not to screen? Journal of Medical Screening 9: 135-141.
9.    “Συγγενής τοξοπλάσμωση”. Ανακτήθηκε από  http://www.keelpno.gr (προσπελάστηκε 05-08-2014).

Γεωργιάδη Εύα,
Κτηνίατρος (DVM),
Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης (MVSc) στη Χειρουργική και Αναισθησιολογία Ζώων Συντροφιάς, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Μάρκου Ευγενικού 10, 4002, Μέσα Γειτονιά, Λεμεσός.
Τηλ.  97695236

.

Be the first to comment

Leave a Reply

Specify Facebook App ID and Secret in Super Socializer > Social Login section in admin panel for Facebook Login to work

Specify Google Client ID and Secret in Super Socializer > Social Login section in admin panel for Google Login to work

Your email address will not be published.


*